T́m hiểu đoạn trích tác phẩm "Ông già và biển cả" của nhà văn Hê-minh-uê


1.Tiểu sử tác giả:

Ơ-nixt Hê-minh-uê (1899- 1961): sinh trưởng trong gia đ́nh khá giả tại một thành phố nhỏ ngoại vi Chi cagô nước Mỹ.

Ông yêu thích thiên nhiên hoang dại: thuở nhỏ thường theo cha tới vùng núi rừng, thích phiêu lưu mạo hiểm.

Từng nhập ngũ trong đại chiến I, đại chiến II.

18 tuổi bước vào nghề phóng viên, từng có mặt ở chiến trường Ư, Tây Ban Nha, Pháp, làm phóng viên mặt trận, dựng phim, viết kịch.

Ông chủ yếu sống ở Cu-ba, quen nếp sống giản dị của người dân chất phác.

Mất năm 1961 tại đây.

=> Nhà văn Mĩ để lại dấu ấn sâu sắc trong văn xuôi hiện đại phương Tây và góp phần đổi mới lối viết truyện, tiểu thuyết của nhiều thế hệ nhà văn trên thế giới.

2.Sự nghiệp sáng tác:

Tác phẩm chính:

+ Tiểu thuyết nổi tiếng của Hê-minh-uê: Mặt trời vẫn mọc (1926), Giă từ vũ khí (1929), Chuông nguyện hồn ai (1940). Ông già và biển cả (1952)

+ Truyện ngắn của Hê-minh-uê được đánh giá là những tác phẩm mang phong vị độc đáo hiếm thấy. Mục đích của nhà văn là "Viết một áng văn xuôi đơn giả và trung thực về con người".

+ Ông là người đề xướng nguyên lư “tảng băng trôi” (bảy phần ch́m, một phần nổi) trong tác phẩm văn học: nhà văn không công khai phát ngôn ư tưởng của ḿnh mà xây dựng h́nh tượng có sức gợi để người đọc rút ra phần ẩn ư. Một trong những biểu hiện của nguyên lư trên là độc thoại nội tâm, dùng ẩn dụ, biểu tượng...

+ Hê-minh-uê được tặng Giải Pu-lit-dơ (1953)-giải thưởng văn chương cao nhất của Hoa Ḱ và Giải thươngtr Nô-ben về văn học (1954)

3.Xuất xứ, hoàn cảnh ra đời và tóm tắt tác phẩm “Ông già và biển cả

Năm 1952, sau gần 10 năm sống ở Cu-ba, Hê-minh-uê cho ra đời tác phẩm “ Ông già và biển cả”. Bối cảnh của tác phẩm là ngôi làng chài yên ả bên cảng La-ha-ba-na. Phu-en-téc, một thuỷ thủ trên con tàu của ông, được xem là nguyên mẫu của Xan-ti-a-gô. Trước khi được in thành sách, truyện đă được đăng trên tạp chí Đời sống.

+ Tác phẩm gây tiếng vang lớn và hai năm sau Hê-minh-uê được trao giải Nô-ben.

Tóm tắt tác phẩm :

Chuyện kể về ông lăo đánh cá vùng nhiệt lưu tên là Xan-ti-a-gô, tám mươi bốn ngày liền không kiếm được con cá nào. Thế rồi lăo một ḿnh ra khơi và một con cá kiếm lớn mắc mồi. Sau cuộc vật lộn ba ngày hai đêm cực kỳ căng thẳng và nguy hiểm, lăo bị nó quẫy mạnh ngă vập cả mặt, máu chảy đầy cả má, hai bàn tay bị dây câu cứa nát ứa máu, lăo cũng giết được con các kiếm. Nhưng lúc quay vào bờ, từng đàn các mập hung dữ theo rỉa thịt con cá. Lăo phải đơn độc chiến đẫu đến kiệt sức với lũ cá mập. Tuy vậy, lăo vẫn nghĩ “không một ai cô đơn nơi biển cả”. Khi vào đến bờ, con cá kiếm “dài hơn chiếc thuyền có tới sáu bảy tấc” chỉ c̣n trơ bộ xương. Ông ră rời trở về lều, nằm trên giường ông nghĩ: “chẳng là ǵ cả, ta đă đi quá xa”, trong giấc ngủ lại “mơ về những con sư tử”.

4. Chủ đề truyện

Thông qua h́nh ảnh ông lăo Xan-ti-a-gô quật cường, người chiến thắng con cá kiếm bằng kĩ năng nghề nghiệp điêu luyện, Hê-minh-uê gửi gắm một thông điệp: trong bất cứ hoàn cảnh nào “con người có thể bị huỷ diệt nhưng không hề bị đánh bại”.


5.Xuất xứ- vị trí đoạn trích SGK :

+ Đoạn trích nằm ở cuối truyện.

+ Đoạn trích kể về việc ông lăo Xan-ti-a-gô rượt đuổi và khuất phục được con cá kiếm

+ Đoạn văn tiêu biểu cho phong cách viết độc đáo của Hê-minh-uê: luôn đặt con người đơn độc trước thử thách. Con người phải vượt qua thử thách vượt qua giới hạn của chính ḿnh để luôn vươn tới đạt được mước mơ khát vọng của ḿnh. Hai h́nh tượng ông lăo và con cá kiếm đều mang ư nghĩa biểu tượng gợi ra nhiều tầng nghĩa của tác phẩm. Đoạn văn tiêu biểu cho nguyên lư “Tảng băng trôi “ của Hê-minh-uê.

6.Ư nghĩa biểu tượng trong đoạn trích

+ Ông lăo và con cá kiếm. Hai h́nh tượng mang một vẻ đẹp song song tương đồng trong một t́nh huống căng thẳng đối lập.

+ Ông lăo tượng trưng cho vẻ đẹp của con người trong việc theo đuổi ước mơ giản dị nhưng rất to lớn của đời ḿnh.

+ Con cá kiếm là đại diện cho tính chất kiêu hùng vĩ đại của tự nhiên.

+ Trong mối quan hệ phức tạp của thiên nhiên với con người không phải lúc nào thiên nhiên cũng là kẻ thù. Con người và thiên nhiên có thể vừa là bạn vừa là đối thủ. Con cá kiếm là biểu tượng của ước mơ vừa b́nh thường giản dị nhưng đồng thời cũng rất khác thường, cao cả mà con người ít nhất từng theo đuổi một lần trong

( Sưu tầm)

Xem thêm bài khác