Hồn Trương Ba da hàng thịt là tác phẩm kịch nổi tiếng của Lưu Quang Vũ. Một nhan đề không chỉ tạo sức hấp dẫn khi khơi lên được sự ṭ ṃ nơi người đọc mà c̣n có ư nghĩa khái quát nội dung toàn tác phẩm.

Nhan đề xây dựng trong nghệ thuật tương phản giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt, có ư nghĩa tương phản giữa thể xác bên ngoài và linh hồn bên trong. Chính v́ vậy hồn Trương Ba và da hàng thịt chính là những h́nh ảnh mang ư nghĩa biểu tượng sâu sắc.

Nếu như da hàng thịt là biểu tượng cho vẻ bề ngoài thể xác con người th́ hồn Trương Ba là biểu tượng cho tâm hồn, cho thế giới nội tâm sâu kín bên trong. Đó là sự mâu thuẫn giữa h́nh thức và bản chất trong một con người. Nhưng hồn Trương Ba c̣n là biểu tượng cho vẻ đẹp trong sáng thanh cao, c̣n da hàng thịt lại là biểu tượng cho cái xấu xa, cái dung tục tầm thường, cái bản chất thấp kém trong một con người.

=> Nhan đề hồn Trương Ba da hàng thịt là một h́nh tượng nghệ thuật phản ánh một hiện thực cuộc sống con người khi bị rơi vào nghịch cảnh, phải sống giả tạo bên ngoài một đằng, bên trong một nẻo, không được sống đích thực là chính ḿnh. Nhan đề c̣n gửi gắm một ư nghĩa sâu sắc: Đó là sự cảnh tỉnh con người khi không làm chủ được hoàn cảnh, không làm chủ được bản thân để lối sống dung tục tầm thường lấn át lối sống thanh cao trong sáng, để thể xác sai khiến linh hồn, để những ham muốn bản năng thấp kém làm cho nhân cách lệch lạc, nhoà mờ khiến tâm hồn và thể xác không c̣n là một thể hài hoà thống nhất.

=> Nhan đề đă thâu tóm cả giá trị phản ánh hiện thực lẫn nội dung nhân đạo của tác phẩm.

(Nguồn: Sưu tầm)


Xem thêm bài khác