1. Đăng nhập
  2. Đăng kư
Hiện kết quả từ 1 tới 2 của 2
  1. #1
    Tham gia ngày
    May 2012
    Bài gửi
    1.721
    Cảm ơn
    4
    Thanked 102 Times in 78 Posts

    Phân tích vẻ đẹp của con sông Hương

    ►Xem: 19652 ►Trả Lời: 1
    ►Chia Sẽ:
    01-07-2012

    Phân tích vẻ đẹp của con sông Hương


    I .Mở bài

    Hoàng Phủ Ngọc Tường là một trí thức yêu nước, có vốn hiểu biết sâu rộng trên nhiều h́nh vực. Ông chuyện về thể loại bút kí. Nét đặc sắc trong sáng tác của Hoàng Phủ Ngọc Tường là ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trí tuệ và tính trữ t́nh, giữa nghị luận sắc bén vời suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức sâu rộng về triết học, văn hoá, lịch sử, địa lí , lối hành văn hướng nội súc tích, mê đắm và tài hoa. Ai đă đặt tên cho ḍng sông? là bài bút kí xuất sắc, viết tại Huế 1981, in trong tập sách cùng tên của ông . Tác phẩm đă miêu tả cảnh quan thiên nhiên sông Hương, sự gắn bó của con sông với lịch sử và văn hoá của xứ Huế, của đất nước. Qua đó nhà văn bộc lộ Niềm tự hào tha thiết, sâu lắng dành cho ḍng sông Hương, cho Xứ Huế thân yêu và cũng là cho đất nước.


    II . Thân bài

    Sông Hương nh́n từ cội nguồn là ḍng chảy có mối quan hệ sâu sắc vời dăy Trường Sơn. Trong mối quan hệ đặc biệt này, sông Hương tựa như một bản trường ca của rừng già với nhiều tiết tấu hùng tráng, dữ dội: khi rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, lúc mănh liệt vượt qua ghềnh thác, khi cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực sâu,, lúc dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng.

    Vời cái nh́n được nhân hoá, sông Hương tựa cô gái Di-gan phóng khoáng và man đại vời một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng. Theo tác giả, nếu chỉ mải mê nh́n ngắm khuôn mặt kinh thành mà không chú ư t́m hiểu sông Hương từ nguồn cội, người ta khó mà hiểu hết các vê đẹp trong phần tâm hồn sâu thẳm của ḍng sông mà chính nó đă không muốn bộc lộ.

    Như vậy , ở thượng nguồn , sông Hương có thể chất mạnh, toát lên về đẹp của một sức sống mănh liệt, hoang dại, đầy cá tính.

    Sông Hương khi chảy về kinh thành Huế lại mang nhiều vẻ đẹp đa dạng , gắn bó với đặc trưng văn hoá , không gian kinh thành Huế .Trước khi trở thành người t́nh dịu dàng và chung thuỷ của cố đô, sông Hương đă trải qua một hành tŕnh đầy gian truân và nhiều thử thách. Trong cái nh́n tinh tế và lăng mạn của tác giả, toàn bộ thuỷ tŕnh của ḍng sông tựa như một cuộc t́m kiếm có ư thức người t́nh nhân đích thực của người con gái trong một câu chuyện t́nh yêu nhuốm màu cổ tích.

    Đoạn tả sông Hương chảy xuôi về đồng bằng và ngoại vi thành phố bộc lộ nét lịch lăm và tài hoa trong lối hành văn của tác giả. Độc giả khó cưỡng một sức hấp dẫn toát lên từ hàng loạt động từ diễn tả cái ḍng chảy sống động qua những địa danh khác nhau của xứ Huế. Giữa cánh đồng Châu Hoá đầy hoa dại, sông Hương là “cô gái đẹp ngủ mơ màng”; nhưng ngay sau khi ra khỏi vùng núi, th́ cũng như nàng tiên được đánh thức, sông Hương bỗng bừng lên sức trẻ và niềm khao khát của tuổi thanh xuân trong sự “chuyển ḍng liên tục”, “rồi ṿng những khúc quanh đột ngột”, vẽ một h́nh cung thật tṛn, ôm lấy chân đồi Thiên Mụ, rồi “vượt Qua”, “đi giữa âm vang”, “trôi đi giữa hai dăy đồi sừng sững như thành quách”...

    Vừa mạnh mê vừa dịu dàng, sông Hương có lúc “mềm như tấm lụa” khi qua Vọng Cảnh. Tam Thai, Lựu Bảo; có khi ánh lên “những phản quang nhiều màu sắc sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” lúc qua những dăy đồi núi phía tây nam thành phố và mang vẻ đẹp trầm mặc khi qua bao lăng tẩm, đền đài mang niềm kiêu hănh âm u được phong kín trong những rừng thông u tịch cho đến lúc bừng sáng, tươi tắn và trẻ trung khi gặp “tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân nga tận bờ bên kia, giữa những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà”...

    Hai bút pháp kể và tả được kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa trong.đoạn văn đă làm nổi bật một sông Hương đẹp bởi phối cảnh ḱ thú giữa nó với thiên nhiên xứ Huế phong phú mà hài hoà.

    Sông Hương khi chảy trong Huế , như đă t́m thấy chính ḿnh khi gặp thành phố thân yêu, sông Hương “vui tươi hắn lên giữa những biến băi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long”, ḍng sông “kéo một nét thẳng thực yên tâm theo hướng tây nam - đông bắc”, rồi “uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến Cồn Hến” khiến ḍng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói là của t́nh yêu”. Nằm ngay giữa ḷng thành phố yêu quư của ḿnh, sông Hương cũng giống sông Xen của Pa-ri, sông Đa-nuưp của Bu-đa-pét,... nhưng trong cách biểu đạt tài hoa của tác giả, sông Hương được cảm nhận với nhiều góc độ: nh́n bằng con mắt của hội hoạ, sông Hương và những chi lưu của nó tạo những đường nét thật tinh tế làm nên về đẹp cổ kính của có đô; qua cách cảm nhận âm nhạc, sông Hương “đẹp như điệu Slow” chậm răi, sâu lắng, trữ t́nh và, vời cái nh́n đắm say của một trái tim đa t́nh, sông Hương là người t́nh dịu dàng và chung thuỷ. Điều này được diễn tả trong một phát hiện thú vị của tác giả: “Rời khỏi kinh thành, sông Hương chếch về hương chính bắc, ôm lấy đảo Cồn Hến quanh năm mơ màng trong sương khói, đang xa dần thành phố để lưu luyến ra đi giữa màu xanh biếc của tre trúc và của những vườn cau vừng ngoại ô Vĩ Dạ. Và rồi, như sực nhờ lại một điều ǵ chưa kíp nói, nó đột ngột đổi ḍng, rẽ ngoặt sang hướng đông tây để gặp lại thành phố lần cuối ở góc thị trấn Bao Vinh xưa cổ”. Cũng theo tác giả khúc quanh thật bất ngờ đó, tựa như một “nỗi vương vấn”, và dường như c̣n có cả “một chút lẳng lơ kín đáo” của t́nh yêu...

    Sông Hương trong mối quan hệ với lịch sử dân tộc lại mang vẻ đẹp của một bản hùng ca ghi dấu những thế kỉ vinh quang từ thuở c̣n là một ḍng sông biên thuỳ xa xôi của đất nước các vua Hùng, thủa nó mang tên là Linh Giang (ḍng sông thiêng) trong sách Dư địa chí của Nguyễn Trăi, là “ḍng sông viễn châu đă chiến đấu oanh liệt bảo vệ biên giới phía nam của Tổ quốc Đại Việt qua những thế kỉ trung đại”, “nó vẻ vang soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ” vào thế kỉ mười tám; “nó sống hết lịch sử bi tráng của thế kỉ mười chín với máu của những cuộc khởi nghĩa”, nó chứng kiến thời đại mới với cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 và bao chiến công rung chuyển qua hai cuộc chiến tranh vệ quốc sau này...

    Sông Hương với cuộc đời và thi ca là một nhân chứng nhẫn nại và kiên cường qua những thăng trầm của cuộc đời. Tuy nhiên, điều làm nên về đẹp giản dị mà khác thường của ḍng sông là ở chỗ: khi nghe lời gọi, nó biết cách tự hiến ḿnh làm một chiến công, để rồi nó trở về với cuộc sống b́nh thường, làm một người con gái dịu dàng của đất nước. Có lẽ chính điều đó đă làm cho sông Hương không bao giờ tự lặp lại ḿnh trong cảm hứng của các nghệ sĩ.

    Có thể nói, nét đặc sắc làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của đoạn văn là t́nh yêu say đắm với ḍng sông được thể hiện bằng tài năng của một cây bút giàu trí tuệ, tổng hợp từ một vốn hiểu biết sâu rộng về văn hoá, lịch sử, địa lí và văn chương cùng một văn phong tao nhă, hướng nội, tinh tế và tài hoa.

    III. KB

    Trích đoạn bài kí Ai đă đặt tên cho ḍng sông đă gợi ra vẻ đẹp của Huế, của tâm hốn người Huế qua sự quan sát sắc sảo của HPNT về ḍng sông Hương. HPNT xứng đáng là một thi sĩ của thiên nhiên, một cuốn từ điển sống về Huế, một cây bút giàu ḷng yêu nước và tinh thần dân tộc. Bài kí góp phần bồi dưỡng t́nh yêu, niềm tự hào đối với ḍng sông và cũng là với quê hương đất nước.

    (Sưu tầm)
    Xem thêm bài khác

  2. Thành viên dưới đây đă cám ơn bài viết này của: butchimau

    ngocnguyen (30-11-2012)

  3. #2
    Tham gia ngày
    May 2012
    Bài gửi
    1.721
    Cảm ơn
    4
    Thanked 102 Times in 78 Posts

    Vẻ đẹp con sông Hương qua đoạn trích “Ai đă đặt tên cho ḍng sông?” của Hoàng Phủ Ngọc Tường


    Dàn ư:


    I .ĐẶT VẤN ĐỀ

    - Giới thiệu khái quát về Hoàng phủ Ngọc Tường (nhấn mạnh chất mê đắm tài hoa trong phong cách viết của tác giả).

    - Giới thiệu bài kí.

    - Qua cái nh́n của nghệ sĩ, sông Hương hiện ra với nhiều vẻ đẹp mang tính phát hiện mới mẻ của tác giả.

    II.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

    1.
    Sông Hương ở thượng nguồn

    - Nh́n từ cội nguồn, sông Hương là ḍng chảy có mối quan hệ sâu sắc với dăy Trường Sơn. Trong mối quan hệ đặc biệt này, sông Hương tựa như “một bản trường ca của từng già” với nhiều tiết tấu hùng tráng, dữ dội: khi “ rầm rộ giữa bong cây đại ngàn”, lúc “mănh liệt vượt qua những ghềnh thác”, khi “cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực sâu”, lúc “dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng”.

    - Bằng biện pháp nhân hoá, sông Hương hiện ra tựa “cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại” với “một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng”.Theo tác giả, nếu chúng ta chỉ mải mê nh́n ngắm khuôn mặt kinh thành mà không chú ư t́m hiểu sông Hương từ cội nguồn, th́ khó mà hiểu hết cái vẻ đẹp trong phần tâm hồn sâu thẳm của ḍng sông mà chính nó đă không muốn bộc lộ.Sông Hương ở vùng thượng lưu toát lên vẻ đẹp của một sức sống mănh liệt, hoang dại và đầy cá tính.

    2.
    Sông Hương trong mối quan hệ với kinh thành Huế (ở ngoại vi thành phố, khi ra khỏi rừng già).

    - Trước khi thành người t́nh dịu dàng và chung thuỷ của cố đô, sông Hương đă trải qua một hành tŕnh đầy gian truân và nhiều thử thách. Trong cái nh́n tinh tế và lăng mạn của tác giả, toàn bộ thuỷ tŕnh của ḍng sông này như một cuộc t́m kiếm có ư thức người t́nh nhân đích thực của người con gái trong một câu chuyện t́nh yêu nhuốm màu cổ tích.

    - Đoạn văn miêu tả sông Hương khi chảy xuôi về đồng bằng và ngoại vi thành phố bộc lộ được nét lịch lăm và tài hoa trong lối hành văn của tác giả. Sức hấpdẫn của đoạn văn toát lên từ hàng loạt các động từ diễn tả cái ḍng chảy sống động qua những địa danh khác nhau của xứ Huế. Giữa cánh đồng Châu Hoá đầy hoa dại, sông Hương là “cô gái đẹp ngủ mơ màng”; nhưng sau khi ra khỏi vùng núi, th́ cũng như nàng tiên được đánh thức, sông Hương bỗng bừng lên sức trẻ và niềm khát khao của tuổi thanh xuân trong sự “chuyển ḍng liên tục”, rồi “ṿng những khúc quanh đột ngột”, “vẽ một h́nh cung thật tṛn”, “ôm lấy chân đồi Thiên Mụ”, rồi “vượt qua”, “đi giữa âm vang” “trôi đi giữa hai dăy đồi sừng sững như thành quách”…

    - Vừa mạnh mẽ vừa dịu dàng, sông Hương có lúc “mềm như tấm lụa” khi qua Vọng Cảnh, Tam Thai, Lựu Bảo; có khi ánh lên “những phản quang nhiều màu sắc sớm xanh, trưa vàng, chiều tím” lúc qua những dăy đồi núi phía tây nam thành phố và mang “vẻ đẹp trầm mặc” khi qua bao lăng tẩm, đền đài mang niềm kiêu hănh âm u được phong kín trong những rừng thôg u tịch cho đến lúc bừng sáng, tươi tắn và trẻ trung khi gặp “ tiếng chuông chùa Thiên Mụ ngân nga tận bờ bên kia, giữa những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà”…

    - Hai bút pháp kể và tả được kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa trong đoạn văn đă làm nổi bật một sông Hương đẹp bởi phối cảnh ḱ thú giữa nó và thiên niên xứ Huế phong phú mà hài hoà.

    3. Vẻ đẹp sông Hương khi chảy vào thành phố

    - Như đă t́m thấy chính ḿnh khi gặp thành phố thân yêu, sông Hưong “vui tươi hẳn lên giữa những biền băi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long”, ḍng sông “kéo một nét thẳng thực yên tâm theo hướng tây nam- đông bắc”, rồi “uốn một cánh cung thật nhẹ sang Cồn Hến” khiến “ ḍng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của t́nh yêu”.

    - Nằm ngay giữa ḷng thành phố của ḿnh, sông Hương cũng gống sông Xen của Pa-ri, sông Đa-nuưp của Bu-đa-pét….nhưng trong cách biểu đạt tài hoa của tác giả, sông Hương được cảm nhận với nhiều góc độ: nh́n bằng con mắt của hội họa, sông Hương và những chi lưu của nó tạo những đường nét thật tinh tế làm nên vẻ đẹp cổ kính của cố đô; qua cách cảm nhận âm nhạc, sông Hương đẹp như điêu slow chậm răi, sâu lắng, trữ t́nh và, với cái nh́n say đắm của một trái tim đa t́nh, sông Hương là người t́nh dịu dàng và chung thuỷ. Điều này được diễn tả trong một phát hiện thú vị của tác giả : “Rời khỏi kinh thành, sông Hương chếch về hướngchính bắc, ôm lấy đảo Cồn Hến quanh năm mơ màng trong sương khói, đang xa dàn thành phố để lưu luyến ra đi giữa màu xanh biếc của tre trúc và của những vườn cau vùng ngoại ô Vĩ Dạ. Và rồi như sực nhớ lại một điều ǵ chưa kịp nói, nó đột ngột đổi ḍng, rẽ ngoặt sang hướng đông tây để gặp lại thành phố lần cuối ở góc thị trấn Bao Vinh xưa cổ”. Theo tác giả, khúc quanh bất ngờ đó, tựa như một “nỗi vương vấn”, và như c̣n có cả “một chút lẳng lơ kín đáo của t́nh yêu”….

    4. Sông Hương trong mối quan hệ với lịch sử dân tộc và với thi ca và cuộc đời

    - Trong quan hệ với lịch sử dân tộc, sông Hương mang vẻ đẹp của một bản hùng ca ghi dấu những thế kỉ vinh quang từ thuở c̣n là một ḍng sông biên thuỳ xa xôi của đất nước các vua Hùng, là “ḍng sông viễn châu đă chiến đấu oanh liệt bảo vệ biên giới phía nam của Tổ quốc Đại Việt qua những thế kỉ trung đại” “nó vẻ vang soi bong kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ” “nó sống hết lịch sử bi tráng của thế ḱ XIX vói máu của các cuộc khởi nghĩa”, nó chứng kiến thời đại mới với CM tháng Tám năm 1945 và bao chiến công rung chuyển qua hai cuộc chiến tranh vệ quốc sau này…

    - Sông Hương với cuộc đời và thi ca

    Sông Hương là nhân chứng nhẫn nại và kiên cường qua những thăng trầm của cuộc đời. Tuy nhiên điề làm nên làm nên vẻ đẹp giản dị mà khác thường của ding sông là ở chỗ: Khi nghe tiếng gọi, nó biết cách hiến ḿnh làm một chiến công, để rồi nó trở về cuộc sống b́nh thường, làm một cô gái dịu dàng của đất nước. V́ thế sông Hương không bao giờ tự lặp lại ḿnh trong cảm hứng của các nghệ sĩ.

    III.KẾT THÚC VẤN ĐỀ

    - Khái quát lại những vẻ đẹp của sông Hương.

    - Đánh giá về lối hành văn của Hoàng hủ Ngọc Tường qua bài kí: hướng nội, thể hiện lối viết mê đắm tài hoa, có tri thức sâu rộng và cái nh́n tinh tế đầy tính phát hiện mới mẻ.

    (Sưu tầm)