NGHỊ LUẬN XĂ HỘI VỀ ĐỨC TÍNH TRUNG THỰC


Không trung thực là một hiện tượng ta vẫn thường gặp trong cuộc sống, nó đă và đang diễn ra quanh ta, nhất là trong lớp trẻ. Nó trở thành một cách sống phổ biến. Vậy trung thực là ǵ ?

Trung thực là luôn tôn trọng sự thật, tôn trọng chân lí, lẽ phải, sống ngay thẳng, thật thà và dũng cảm nhận lỗi khi mắc khuyết điểm.

Người trung thực là người thật thà, ngay thẳng chân thành trong cách đối xử với mọi người, luôn nh́n nhận khách quan về các sự việc trong cuộc sống, luôn tôn trọng và bảo vệ chân lí, bảo vệ lẽ phải.

Do vậy, ngay từ tuổi ấu thơ, tuổi học tṛ, chúng ta cần được và tự bản thân xây dắp, rèn luyện tính trung thực. Nhưng đây đó vẫn c̣n nhiều hiện tượng học sinh thiếu trung thực. Cứ nh́n vào các giờ kiểm tra, các ḱ thi cử, hay tự hỏi, ḿnh đă một lần nói dối bố mẹ, thầy cô giáo chưa là rơ. Ấy thế mà nhiều bạn c̣n rủ rê nhau, bao che cho nhau.

Ngoài xă hội cũng vậy. Trong kinh doanh, trong công việc, trong chính trị họ vẫn thường lợi dụng ḷng tin của mọi người để trục lợi cá nhân, lừa đảo kiếm tiền hay tham nhũng, che giấu tội ác trước pháp luật. Một dẫn chứng điểm h́nh dễ thấy nhất là trong khi nhà nước đang phải bồi thường cho người dân mang gà đi tiêu huỷ th́ tại Đông Anh - Hà Nội các cán bộ đă khai khống lên đến hàng ngh́n con gà, vịt các loại. Họ là những cán bộ đại diện cho dân, cho nước mà lại thiếu trung thực. Rồi gian lận thuế, ăn cắp bản quyền, khai tăng thiệt hại hay thành tích, xử án gian lận, dối trên lừa dưới... Không trung thực chính là nguyên nhân, mầm mống của các tiêu cực xă hội, gây băng hoại đạo đức, làm mất ḷng tin, xói ṃn đời sống tốt đẹp mọi người đang chung tay xây đắp. Bởi vậy cần phải trung thực, không v́ cái lợi trước mắt mà bán rẻ lương tâm. Nhất là những người cầm quyền phải là người chí công vô tư, cương trực, thẳng thăn th́ mới đưa đất nước vững mạnh đi lên, tiến tới công bằng, dân chủ, văn minh. Rồi trong các mối quan hệ hợp tác sản xuất kinh doanh, tính trung thực sẽ giúp có được ḷng tin ở mọi người, từ đó có uy tín trong sản phẩm. Thiếu trung thực sẽ gây ra hậu quả không thể lường trước được. Những tai biến xă hội từ nạn làm hàng giả hay ngộ độc thực phẩm, bằng cấp giả...hẳn ai cũng thấy.

Tính trung thực cần được chú trọng giáo dục, rèn luyện ngay từ những ngày c̣n cắp sách tới trường mà điểm đầu rèn luyện là thành thực với chính bản thân ḿnh. Bởi v́, “Phải thành thật với ḿnh, có thể mới không dối trá với người khác” (Uy-li-am Sếch-xpia).

Trung thực là cốt lơi, xoay quanh nó c̣n nhiều đức tính khác mà quan trọng nhất là thái độ thẳng thắn, tinh thần, hành động dũng cảm. Không có đức tính này, trung thực chỉ như của quư bị dấu kín. Thảng thắn, dũng cảm lại phải chân thành, khéo léo. Nêu không trung thực - thẳng thắn - dũng cảm sẽ không có tác dụng hoặc bị hạn chế tác dụng. Ta nên rút ra một điều : rèn luyện tu dưỡng các tính tốt là rất cần nhưng thể hiện nó trong xử thế c̣n quan trọng hơn.
Chẳng hạn, không nhất thiết ta phải thể hiện rơ, đôi lúc ta cũng phải có ứng xử khéo léo để tránh cho người khác nỗi đau đớn về một sự thật phũ phàng nào đó. Nói như vậy có nghĩa là ta không cần phải cứng nhắc, rập khuôn mà phải biết cư xử sao cho hợp lí, hợp t́nh.

Đức tính trung thực là điều mà con người, nhất là con người trong xă hội hiện đại cần phải có, cần phải được rèn luyện. Vậy sao ta không rèn luyện nó ngay từ khi c̣n ngồi trên ghế nhà trường để khi ra đời ta sẽ xem nó là một trong những điều cần thiết nhất để bước vào cuộc sống hiện đại ngày nay.

Nguồn: Sách Những bài văn chọn lọc lớp 10, Lưu Đức Hạnh chủ biên

Xem thêm bài khác