HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
Vũ Trọng Phụng là một cây bút đa tài trên rất nhiều lĩnh vực: truyện ngắn, phê b́nh văn học, báo chí đến tiểu thuyết. Người đọc nhớ ông là ông vua phóng sự đất Bắc, ấn tượng với ông bởi những tác phẩm tên tuổi: Số Đỏ. Hạnh phúc của một tang gia đă thể hiện sâu sắc nghệ thuật châm biếm sắc sảo của ông.


Chất trào phúng của truyện được thể hiện ngay trong nhan đề chương truyện:” Hạnh phúc của một tang gia” – một nhan đề khó tin và đầy nghịch lí. Cái chết của người thân lại có thể đem đến cho cả đại gia đ́nh một niềm hạnh phúc to lớn. Đó là một sự thật, một sự thật đau ḷng xảy ra trong gia đ́nh thượng lưu danh giá: gia đ́nh cụ cố Hồng. Cái chết của cụ cố tổ đă tạo nên một t́nh huống mâu thuẫn trào phúng. Ông già ấy là cha, là ông của con cháu trong gia đ́nh. Cả hà ấy đă nhao nhao lên mỗi người một cách nhưng không phải là đau khổ mà họ nhao nhao lên v́ hạnh phúc. Niềm vui, hạnh phúc lớn nhất của đại gia đ́nh cụ cố hồng là: cái gia tài to lớn kia sẽ được chia cho con cháu, trai và gái, dâu và rể....... Thế nhưng mỗi người lại có một niềm vui, hạnh phúc riêng khác.


Đầu tiên là cụ cố Hồng, một con người chỉ mới 50 tuổi nhưng đă mơ được gọi là cụ cố, sung sung sướng nghĩ đến lúc mặc đồ xô gai, chống gậy, lụ khụ, khóc mếu máo đi giữa phố đông để cho thiên hạ phải trầm trồ “ Úi chà, con giai nhớn đă già đến thế kia ḱa”. Và trong cái lúc tang gia bối rối kia ông ta vẫn c̣n sung sướng v́ đă nói được 1872 lần câu “ biết rồi khổ lắm, nói măi”.
C̣n ông Văn Minh, đứa cháu đích tôn đầy hiếu thảo th́ sung sướng “ v́ cái chúc thư kia sẽ vào thời ḱ thực hành chứ không c̣n là lí thuyết viễn vông nữa”. Bà Văn Minh và ông Typn, nhà may y phục âu hoá th́ được dịp lăng xê những mốt y phục táo bạo nhất có thể ban cho những ai đang có tang thương đau đớn v́ kẻ chết cúng được hưởng chút hạnh phúc ở đời.

C̣n đứa cháu gái ngây thơ- Tuyết th́ được dịp mặc những bộ y phục ngây thơ- cái áo voan mỏng, trong có coocse, trông như hở cả nách và nửa vú, nhưng mà viền đen, và đôi một cái mũ mấn xinh xinh, đồng thời lại có cơ hội để g̣ lấy cái gương mặt “ hơi có vẻ buồn lăng mạn rất đúng mốt”
Ông Phán mọc sừng th́ sung sướng v́ không ngờ rằng cái sừng trên đầu ḿnh lại có giá trị đến thế và tất sẽ được trả công xứng đáng.


Cậu Tú Tân th́ sướng điên người v́ được dùng cái máy ảnh mới mua. Xuân Tóc Đỏ th́ danh giá và uy tín càng to thêm v́ nhờ hắn mà cụ cố tổ chết.


Hạnh phúc c̣n hiện lên trên mặt những người đến đưa tang. Cảnh sát Mindo và Mintoa đang lúc thất nghiệp được thuê giữ trật tự cho đám tang. Xă hội trưởng giả bạn cử cụ cố Hồng, ông Văn minh, cô Tuyết được dịp khoe các thứ huy chương, phẩm hàm và những bộ râu ,ria mép, dưới cằm. Hàng phố th́ được xem một đám ma to chưa từng có “ đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy”......


Những chân dung trào phúng với những niềm vui, hạnh phúc riêng, chung đă góp phần vẽ nên một bước tranh về một xă hội thực dân nữa phong kiến, một xă hội thượng lưu tư sản vừa giả dối, tàn nhẫn lại hết sức lố lăng, bịp bợm mà Vũ Trọng Phụng gọi là xă hội “ chó đểu”.
ST

Xem thêm bài khác