1. Đăng nhập
  2. Đăng kư
Hiện kết quả từ 1 tới 2 của 2
  1. #1
    Tham gia ngày
    May 2012
    Bài gửi
    1.721
    Cảm ơn
    4
    Thanked 102 Times in 78 Posts

    Phân tích tâm trạng nhân vật Liên trong không gian phố huyện (Hai đứa trẻ - Thạch Lam)

    ►Xem: 41763 ►Trả Lời: 1
    ►Chia Sẽ:
    28-06-2012

    PHÂN TÍCH TÂM TRẠNG NHÂN VẬT LIÊN TRONG KHÔNG GIAN PHỐ HUYỆN (HAI ĐỨA TRẺ - THẠCH LAM)



    Thạch Lam xuất hiện trên văn đàn Việt Nam 1930 - 1945 như một làn "gió đầu mùa" tinh khiết, êm nhẹ. Người đọc văn Thạch Lam cảm nhận được một t́nh người đằm thắm trong một giọng văn tha thiết. Cái đẹp tự lan toả, "tiềm tàng trong mọi vật b́nh thường" khiến cho "ḷng người thêm trong sạch và phong phú hơn". Thạch Lam đă khơi gợi ánh sáng cho những tâm hồn từ ngay những mảng đời ch́m trong bóng tối. Truyện ngắn Hai đứa trẻ - câu chuyện về hai chị em ở phố huyện nghèo - như một bài thơ thấm đẫm t́nh người. Thế giới trẻ thơ gợi lại cho mỗi chúng ta những rung động êm đềm mà sâu sắc, mở ra những suy tư về thân phận con người.

    Trong văn xuôi Việt Nam những năm 30 của thế kỉ XX, có lẽ khó ai t́m ra được những nét đẹp tiềm ẩn trong cái b́nh thường giỏi như Thạch Lam. Các nhà văn Tự lực Văn đoàn, những anh em của Thạch Lam cũng hay nói về cảnh nhà quê, người nhà quê nhưng đă tước đi vẻ hồn nhiên tươi tắn chân thực của cuộc sống ấy, thay vào đó là những cái nh́n có phần xa lạ, kẻ cả, đôi chút khinh miệt. Có lẽ, trong số anh em họ Nguyễn Tường, Thạch Lam là người sống sâu nặng hơn cả với kí ức tuổi thơ của ḿnh. Trong tâm tư của nhà văn, phố huyện Cẩm Giàng (Hưng Yên) và người chị tần tảo đă trở thành chuỗi kỉ niệm đẹp đẽ nhất, khiến cho ông khi viết về h́nh ảnh phố huyện vẫn c̣n vẹn nguyên những ấn tượng sâu đậm của tuổi thơ. Hai chị em Liên và An chính là những ǵ Thạch Lam yêu mến, gắn bó thuở thiếu thời.

    Người đọc không thể nào quên ấn tượng về một không gian phố huyện chuyển dần vào bóng đêm. Những âm thanh của một ngày sắp tắt cùng với một phương tây cháy rực gieo vào ḷng người nỗi buồn mơ hồ. Một phiên chợ chiều tàn, dăm đứa trẻ nhặt nhạnh những thứ vương văi xung quanh chợ không chỉ đánh động t́nh thương của cô bé Liên đầy ḷng trắc ẩn mà c̣n khiến chúng ta cũng bồi hồi v́ những nét thân thuộc của quê hương, một "mủi riêng của đất, của quê hương này". Tài năng của Thạch Lam đă giúp chúng ta nhận ra cái hồn quê hương d́u dịu thấm vào từng cảnh vật và những sinh hoạt ban đêm của những con người phố huyện. Tất cả những ǵ nhà văn mô tả đều hết sức b́nh thường trong một câu chuyện không có cốt truyện. Khung cảnh và những con người đều như hướng vào một chủ đích của nhà văn: khắc hoạ những nét b́nh dị, lặng lẽ trong một không khí xă hội đang ch́m trong bóng đêm dày đặc của cuộc sống quẩn quanh không lối thoát.

    Những nhân vật phố huyện: mẹ con chị Tư với hàng nước, bác Siêu bán phở, gia đ́nh bác Xẩm... từng ấy nhân vật đă làm nên cái đặc trưng của phố huyện. Đó là những con người đang lầm lũi trong cuộc mưu sinh, tâm trạng lúc nào cũng lo toan và nhẫn nhịn. Họ cùng chờ đợi, không phải là những người khách mà chính là đang ṃn mỏi hy vọng . Những cuộc đời trong bóng tối ấy, cũng giống như không gian phố huyện kia, dày đặc tăm tối nhưng vẫn loé lên ánh sáng của một thế giớ khác, một thứ ánh sáng mong manh nhưng không hề lịm tắt.

    Không phải ngẫu nhiên nhà văn đă miêu tả cuộc sống phố huyện gắn với ba thời điểm nối tiếp: hoàng hôn - tối - khuya. Bóng tối càng dày đặc bao nhiêu th́ khát vọng hướng về ánh sáng càng khắc khoải bấy nhiêu. Ánh đỏ rực của buổi hoàng hôn dẫu đẹp nhưng lại gieo vào ḷng cô bé Liên nỗi buồn man mác v́ cuộc sống của hai đứa trẻ trong một gia đ́nh sa sút đă mang sẵn những dư vị của bóng tối. Đó là thời điểm bắt đầu những lo toan của thế giới người lớn nên "bóng tối ngập đầy dần" đôi mắt Liên. Liên đă chứng kiến những con người "đi lần vào bóng tối", "từ từ đi vào bóng đêm" và rồi từ bóng tối mênh mông lại hiện lên những bóng đời chập chờn ánh sáng ngọn đèn, bếp lửa. Ánh sáng của thực tại chỉ c̣n là "nguồn sáng" xa lạ của những v́ sao trên trời. Là những "khe sáng", "quầng sáng", "hột sáng" mong manh của những con người cùng sống nơi phố huyện nghèo. Sự sống như ẩn ḿnh trong ánh sáng nhưng vẫn không xua tan được những ám ảnh bóng tối. Nó chỉ đánh thức những hoài niệm tuổi thơ. Những ngày tháng êm đềm của chị em Liên khi cảnh nhà chưa sa sút. "Vùng sáng rực và lấp lánh" của quá khứ là một tương phản để cắt nghĩa cho tâm trạng của Liên: "Đêm tối đối với Liên quen lắm, chị không sợ nó nữa". Đó là sự chấp nhận, là thực tế đáng buồn mà Thạch Lam đă nhận ra từ cuộc sống của hai đứa trẻ.

    Hoàn cảnh không cho phép hai chị em Liên - An được sống b́nh thường như bao đứa trẻ khác, tuổi thơ của những đứa trẻ con nhà nghèo không có ánh sáng, đang cằn cỗi dần cùng bóng tối. Phải chăng v́ vậy mà cô bé Liên dễ động ḷng trắc ẩn trước "mấy đứa trẻ con nhà nghèo", c̣n An dù thèm nhập bọn cùng đám trẻ con chơi đùa, nhưng nhớ lời mẹ dặn nên đành ngồi im. Cảnh nghèo dễ khiến tạo ra mặc cảm, dù cho là những đứa trẻ. Thạch Lam dường như không muốn để cho những cảm giác bi kịch đè nặng lên số phận những con người nghèo khổ, bằng thái độ trân trọng, ông đă nâng đỡ cho các nhân vật của ḿnh, vực dậy những khát khao đổi đời ngay trong những khoảnh khắc ánh sáng mong manh nhất: "Chừng ấy người trong bóng tối mong đợi một cái ǵ tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hàng ngày của họ"...

    "Một cái ǵ tươi sáng hơn", bản thân họ cũng không hề biết trước, chỉ là những trông ngóng mơ hồ. Nhà văn không thể chỉ ra "con đường sáng" cho những con người nghèo khổ ấy. Có lẽ, ông cũng không mơ hồ, ảo tưởng như những cây bút Tự lực Văn đoàn khác như Khái Hưng, Nhất Linh, Hoàng Đạo để mong chờ một thay đổi theo khuynh hướng cải lương, một t́nh thương bố thí nửa vời. Ông cũng không trông chờ nhiều vào hoạt động của "Hội Ánh sáng" do các anh em của ông tổ chức sẽ cải thiện cuộc sống dân nghèo. Bằng trực giác và sự nhạy cảm của tâm hồn nghệ sĩ giàu yêu thương, Thạch Lam đă phát hiện những nội lực để vươn lên của con người từ chính nền cuộc sống nghèo khổ. Ông đă diễn giải sâu sắc bằng h́nh tượng chuyến tàu đêm ngang qua phố huyện.

    Chuyến tàu ấy là hoạt động cuối cùng về đêm của phố huyện, là dịp cuối cùng để cho những người bán hàng đêm như chị em Liên mong "may ra c̣n có một vài người mua". Nhưng vượt lên cuộc sống thường nhật mà nỗi thất vọng lớn hơn niềm hy vọng, là sự háo hức trông đợi chuyến tàu "mang ánh sáng của một thế giới khác đi qua" để con người không đánh mất niềm tin vào sự sống . V́ vậy Thạch Lam đă dành những câu văn thật tinh tế để diễn tả cảm giác đợi chờ ở Liên và An. Đặc biệt, cô bé Liên đă chiếm được nhiều cảm t́nh ở người đọc. Không chỉ v́ Liên là người chị lớn đảm đang, tay ḥm ch́a khoá của mẹ, v́ dẫu cho cô bé Liên có tự hào về chiếc ch́a khoá đeo vào chiếc dây xà tích bạc th́ điều ấy chỉ làm người đọc buồn và thương cảm cho một cô bé sớm già trước tuổi. Điều mà Thạch Lam làm cho người đọc yêu mến nhân vật chính là khoảnh khắc ông giúp phát hiện vẻ đẹp giàu nữ tính của nhân vật: "Liên khẽ quạt cho em, vuốt lại mái tóc tơ (...) Qua kẽ lá của cành bàng, ngàn sao vẫn lấp lánh; một con đom đóm bám vào dưới mặt lá, vùng sáng nhỏ xanh nhấp nháy rồi hoa bàng rụng xuống vai Liên khe khẽ, thỉnh thoảng từng loạt một. Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn, có những cảm giác mơ hồ không hiểu". Đây là trang văn đậm chất thơ, đem đến sự ngọt ngào của t́nh cảm nhà văn dành cho Liên, tạo ra cảm xúc đồng điệu ở người đọc. Một cô bé giàu mộng mơ, ắt hẳn không thể để tâm hồn ngập dần trong bóng tối. Đó là tiền đề để Liên có thể cảm nhận ánh sáng chuyến tàu đêm khác hẳn mọi người: Liên lặng theo mơ tưởng. Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực,vui vẻ và huyên náo. Con tàu như đă đem một chút thế giới khác đi qua". Ánh sáng rực rỡ của con tàu mang h́nh ảnh chứa đựng khát vọng về tương lai, đánh thức sức sống mănh liệt của tâm hồn Liên. Không phải một lần Liên đón nhận ánh sáng ấy mà đêm nào cô cũng được sống trong những giờ phút mơ tưởng này. Mơ ước lăng mạn bao giờ cũng là cơ sở của hành động. Thạch Lam đă đem đến một thông điệp giàu ư nghĩa về con người, tạo nên giá trị nhân văn của tác phẩm: hăy tin tưởng và trân trọng khát vọng của con người, dẫu thực tại c̣n đầy bóng tối như không gian phố huyện nghèo kia, nhưng con người dù trong hoàn cảnh nào cũng vẫn hướng về ánh sáng. Cảm quan lăng mạn không cho phép nhà văn đi xa hơn, nhưng cũng giúp cho người đọc thêm yêu mến những con người nghèo khổ đầy hy vọng.

    Từ t́nh cảm dành cho những con người bé nhỏ, Thạch Lam c̣n làm sống dậy những t́nh cảm gắn bó với quê hương, mảnh đất và con người b́nh dị mà thân thương. Có thể xem đó là một khía cạnh khác của tâm hồn nhân ái Thạch Lam. Ông nói về những cảm nhận của hai chị em cũng là phát hiện về mối quan hệ gắn kết giữa con người với mảnh đất. Dường như những hương vị b́nh thường, mùi đất, mùi chợ cũng là một phương diện của tâm hồn hai đứa trẻ, cũng là sự tha thiết tŕu mến của nhà văn hướng về vùng đất Cẩm Giàng từng lưu dấu tuổi thơ. Những chi tiết b́nh thường nhất nơi phố huyện c̣n lan toả cảm giác ấm áp ân t́nh của Thạch Lam đến tận bây giờ. Bóng tối mênh mông là miền đời không thể lăng quên và không được phép lăng quên, bởi ở đó có những con người mà nhà văn thương mến nhất.

    Huyền Kiêu, một người bạn của Thạch Lam đă rất có lí khi cho rằng "Thạch Lam là một người Việt Nam thành thực nhất", có lẽ bởi nhà văn đă yêu cuộc sống và những con người nghèo khổ qua những trang văn thấm đượm t́nh người, những trang văn "rất nhiều Thạch Lam trong đó". Độ chân cảm từ những trang văn Thạch Lam sẽ c̣n làm cho nhiều thế hệ người đọc c̣n bồi hồi xúc động./.



    Bài viết sưu tầm

    Xem thêm bài khác

  2. Thành viên dưới đây đă cám ơn bài viết này của: butchimau

    dayto.kdh (19-10-2012)

  3. #2
    Tham gia ngày
    Oct 2012
    Bài gửi
    1
    Cảm ơn
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts

    Cảm ơn nha ^^

Từ khóa cho bài viết này

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của ḿnh
  •